Dynamiczne zmiany społeczno-gospodarcze, obejmujące postępującą automatyzację, robotyzację, cyfryzację procesów oraz rosnące znaczenie zrównoważonego rozwoju, redefiniują współczesny rynek pracy oraz wymagania kompetencyjne pracowników. W tym kontekście kluczowego znaczenia nabiera budowa spójnych i efektywnie zarządzanych regionalnych ekosystemów umiejętności, zgodnych z założeniami Zintegrowanej Strategii Umiejętności 2030 (ZSU2030).
Z perspektywy polityk publicznych niezbędne jest systemowe podejście integrujące działania edukacji, rynku pracy, gospodarki i samorządów. Model współzarządzania – oparty na stałej wymianie danych, dialogu sektorowym i wielopoziomowej koordynacji – umożliwia bardziej adekwatne reagowanie na zmieniające się potrzeby kompetencyjne oraz wzmacnia zdolność regionów do adaptacji w warunkach niepewności.
W prezentowanych analizach podkreślono, że transformacja technologiczna (w tym rozwój AI, cobotów, Internetu Rzeczy czy przetwarzania w chmurze) prowadzi do powstania nowego paradygmatu pracy, określanego jako Przemysł 5.0, w którym człowiek i jego potrzeby stają się centralnym elementem procesów organizacyjnych. Jednocześnie rozwija się koncepcja smart work, obejmująca elastyczność fizyczną, technologiczną i behawioralną, co wpływa na sposób organizacji środowiska pracy.
Wskazywane w badaniach krajowych i międzynarodowych kompetencje przyszłości obejmują zarówno umiejętności techniczne i cyfrowe, jak i kompetencje społeczne, poznawcze oraz związane z adaptacyjnością i odpornością. Szczególne znaczenie zyskują kompetencje opisane w europejskich ramach DigComp i GreenComp, stanowiących odpowiedź na potrzeby gospodarki cyfrowej i zielonej. Prognozy wskazują, że znaczna część zawodów przyszłości nie istnieje jeszcze dzisiaj, co wzmacnia potrzebę uczenia się przez całe życie oraz silniejszego powiązania edukacji z rynkiem pracy.
Współzarządzanie w regionalnym ekosystemie umiejętności przynosi wymierne korzyści: zwiększoną skuteczność reagowania na potrzeby pracodawców, większą spójność polityk publicznych, wyższą jakość kształcenia zawodowego i rozwój trwałych partnerstw między edukacją a gospodarką. W efekcie staje się ono jednym z kluczowych mechanizmów wzmacniania konkurencyjności regionów oraz rozwoju kapitału ludzkiego niezbędnego w erze transformacji cyfrowej i zielonej.